Kosmiczne wahadłowce - historia Space Shuttle w wielkim skrócie

Czas amerykańskich promów kosmicznych zbliża się do końca. Wahadłowce, nazywane kiedyś "latającymi wannami", od 1981 roku były koniem pociągowym właściwie wszystkich kosmicznych programów USA.

Wahadłowce powstały na początku lat 80. Największą zaletą promów kosmicznych była możliwość ich ponownego wykorzystania. Przypomnijmy, że pierwszym promem był wahadłowiec o znajomej nazwie Enterprise. Został tak nazwany, by uhonorować słynny statek z kultowego serialu SF pt. Star Trek. Ale był to egzemplarz testowy.

Faktycznie do użytku wprowadzono 5 wahadłowców. Były to: Columbia (pierwszy prom, który poleciał w kosmos), Challenger, Discovery, Atlantis oraz Endeavour. Oto najważniejsze wydarzenia w historii lotów promów kosmicznych.

Top 10 wydarzeń w z historii Space Shuttle

Rok	Data	Misja	Prom	Numer misji
1981	12.04-14.04	pierwszy lot promu	Columbia	STS-1
1982	11.11-16.11	wyniesienie pierwszego komercyjnego satelity	Columbia	STS-5
1983	04.04-09.04	pierwszy spacer w kosmosie	Challenger	STS-6
1983	18.06-24.06	pierwsza Amerykanka w kosmosie	Challenger	STS-7
1983	30.08-05.09	pierwsze nocny start i lądowanie, pierwszy czarny astronauta (Bluford)	Challenger	STS-8
1983	28.11-08.12	pierwsza misja badawcza Spacelaba, pierwszy europejski astronauta (Merbold)	Columbia	STS-9
1986	28.01	eksplozja promu podczas wznoszenia, śmierć całej załogi	Challenger	51-L
1989	18.10-23.10	wystrzelenie sondy Galileo w kierunku Jowisza	Atlantis	STS-34
1990	24.04-29.04	umieszczenie kosmicznego teleskopu Hubble'a na orbicie	Discovery	STS-31
1992	07.05-16.05	po raz pierwszy trójka astronautów wyszła jednoczesnie w kosmos by naprawić satelitę	Endeavour	STS-49
1992	12.09-20.09	pierwsza czarna kobieta w kosmosie (Jemison) oraz pierwsza para, która wzięła ślub w kosmosie (Lee i Davis)	Endeavour	STS-47
1993	02.12-13.12	pierwsza naprawa teleskopu Hubble'a	Endeavour	STS-61
1994	03.02-11.02	pierwszy Rosjanin w amerykańskim wahadłowcu (Krikalev)	Discovery	STS-60
1995	27.06-05.07	pierwsze połączenie wahadłowca z Mirem	Atlantis	STS-71
1998	02.06-12.06	ostatnie połączenie wahadłowca z Mirem	Discovery	STS-91
1998	29.10-07.11	najstarszy człowiek na orbicie, John Glenn w wieku 77 lat	Discovery	STS-95
1999	27.05-06.06	pierwsze połączenie promu z ISS - międzynarodową stacją kosmiczną	Discovery	STS-96
1999	22.07-27.07	pierwsza kobieta - dowódca promu (Collins), wyniesienie teleskopu podczerwieni	Columbia	STS-93
2002	01.03-12.03	gruntowna renowacja kosmicznego teleskopu Hubble'a	Columbia	STS-109
2003	16.01-01.02	wahadłowiec rozpada się wchodząc w atmosferę Ziemi	Columbia	STS-107

*Numer STS oznacza numer misji wahadłowców, nadawany przez NASA.

Komentarz

NASA już postanowiła o wycofaniu z użytku wahadłowców programu Space Shuttle. Mają zastąpić je nowe kosmiczne pojazdy godne XXI wieku (o ile nie przeszkodzi temu polityka obecnego prezydenta USA). Promy kosmiczne przez te niemal 3 dekady dobrze przysłużyły się ludzkości. Całkiem dobry wynik jak na "latającą wannę".