Trwające 30 lat badania zaczynają przynosić owoce i wkrótce dzięki nim mogą powstać potężniejsze bomby, głowice mogące rozerwać skałę i beton, miny mogące ogłuszyć lub zabić, granaty, które mogą strącać rakiety lub pociski z nieba w czasie lotu.
"Można uzyskać efekty, które są bardziej precyzyjnie nakierowane na dane cele", mówi John Pike, dyrektor GlobalSecurity.org, waszyngtońskiej grupy badawczej. "I jesteśmy w stanie uzyskać lepszy efekt z mniejszej ilości amunicji."
Materiały reaktywne są połączeniem materiałów, które w normalnych warunkach są stabilne, ale poddane nagłym szokom - takim jak uderzenie w cel - uwalniają dużą ilość energii. W zależności od składu i projektu głowicy, energia może być uwalniana w postaci ciepła, uderzenia lub jednego i drugiego. W przeciwieństwie do konwencjonalnych materiałów wybuchowych, MR nie mogą być aktywowane zapalnikiem. Technicznie są sklasyfikowane jako łatwo palne ciała stałe, i są mniej ryzykowne w transporcie i przechowywaniu niż materiały wybuchowe.
Chociaż są silniejsze niż materiały wybuchowe, MR nie są pomyślane jako ich substytut. Zamiast tego zastąpią elementy głowic, które normalnie są wykonywane z metalu.
Analiza amerykańskich dokumentów zamówień i prezentacji kontrahentów, tak samo jak wywiadów z firmami pracującymi nad technologiami, sugeruje, że fala amunicji z zastosowaniem materiałów reaktywnych może trafić do powszechnego użytku na polach bitwy.
Materiał może znacznie zwiększyć wydajność konwencjonalnych bomb, i pozbywa się problemu metalowych części bomby, które pozostają po wybuchu. Bomba 5,000 BLU-122 amerykańskich sił lotniczych zawiera na przykład 780 funtów materiałów wybuchowych, 80 procent wagi bomby stanowi metalowa łuska bomby. Celem Programu Amunicji Reaktywnych prowadzonego przez Agencję Zaawansowanych Projektów Badawczych Obrony Departamentu Obrony USA (DARPA) jest zastąpienie tej metalowej łuski przez MR, stworzenie bomby o cztery razy większej sile wybuchu. Alternatywnie, nowa bomba może być o połowę mniejsza, ale dwa razy silniejsza.
Konwencjonalne głowice mogą również skorzystać z zastosowania MR. Od wieków, łuski rozpadały się na odłamki powodujące dodatkowe szkody z powodu szybkości, którą mają przy wybuchu. Firma Alliant Techsystems pracuje nad stworzeniem głowicy o nazwie BattleAxe dla Sił Powietrznych USA, w której fragmenty z MR zastąpią metalowe. Te fragmenty będą wybuchać w czasie zderzenia sprawiając, że głowica będzie o wiele bardzie wydajna wobec miękkich celów, takich jak ciężarówki.
Pocisk odłamkowy z MR jest określany jako idealny sposób zestrzeliwania nadlatujących rakiet i pocisków moździerzowych.
System przeciwrakietowy automatycznie zestrzela nadlatujące rakiety lub inne zagrożenia za pomocą granatów z zastosowaniem MR. Projektanci broni twierdzą, że MR może być od pięciu do dziesięciu razy wydajniejszy od stosowanych obecnie obojętnych pocisków odłamkowych. Ponadto pocisk MR może być tak zaprojektowany, by wypalał się na określonej odległości, tak więc eliminuje się ryzyko zaatakowania znajdujących się w pobliżu sił sojuszniczych.
Z MR mogą być nawet robione pociski. Stosowany przez marynarkę wojenną elektromagnetyczny railgun jest krytykowany, ponieważ może wystrzeliwać tylko zwykłe pociski, a nie pociski rozpryskowe. Jednak dokumenty ujawniają, że pracuje się już na stworzeniem do tej broni pocisków MR opartych na wolframie. Te będą wybuchać przy zderzeniu, powodując, że railgun będzie również skuteczny w niszczeniu obiektów takich jak budynki, statki i pojazdy.
MR może również zwiększyć wydajność broni kumulacyjnej. W pocisku kumulacyjnym, pusty stożek otoczony jest materiałem wybuchowym, który powoduje uwolnienie energii przez węższy koniec stożka.
"Przypomina to nadepnięcie na otwartą tubkę pasty do zębów," mówi Douglas Millard, brytyjskiej firmy QinetiQ.
Wystarczy zastąpić powłokę MR, by siła wybuchu dramatycznie wzrosła.
"Takie reakcje są wysoce egzotermiczne i przez to powodują uwolnienie dużej ilości energii, która dodatkowo wspomagana jest przez energie kinetyczną wystrzału", mówi Millard. "Wystarczy połączyć większą energię z celem, by okazało się, że wyrządzone szkody również są większe."
Firma QinetiQ firmuje opartą na MR broń kumulacyjną o nazwie Connex przeznaczoną na rynek konsumencki. Tymczasem armia amerykańska pracuje nad ładunkiem burzącym o nazwie Bam Bam, który wstrzeliwuje pociski MR w kamień lub beton, powodując przy tym znaczne zniszczenia.
Jedna z wersji Bam Bam jest specjalnie tworzona do niszczenia mostów i innych tego typu konstrukcji. Alternatywna wersja powoduje powstanie przy wybuchu szerszych, ale za to płytszych kraterów na drogach sprawiając, że stają się one bezużyteczne.
MR przekształci również tzw. profilowane wybuchem głowice penetrujące (Explosively Formed Penetrator), zmodyfikowaną wersję broni kumulacyjnej. Zamiast wąskiego i krótkiego zasięgu, penetrator wystrzela z dużej odległości aerodynamiczną metalową głowicę. Jest to ulubiona broń rebeliantów w Iraku. Ponownie zastąpienie metalu MR spowoduje powstanie bardziej śmiercionośnej broni - po przebiciu się przez pancerz pocisk uwalnia energię jak przy wybuchu granatu.
Jeśli jesteś projektantem broni, MR oferuje niesamowitą elastyczność. Firma Alliant Techsystems buduje zmienne miny lądowe - tak zwane "wybierz skutek" - broń która może spowodować różne efekty.
Niewątpliwie większość produkcji będzie po prostu lżejsza - oczywiste ostrzeżenie, którego nie będzie można pominąć. Pociski będą jednak wytwarzać więcej ciepła, tworząc "strefę niedogodności" utrudniającą odpędzenie natrętów. Trzecią cechą jest nie zagrażające życiu uderzenie, jak przy granacie ogłuszającym używanym przez jednostki specjalne. Możliwe jest zbudowanie miny, która w zależności od potrzeby tworzyłaby obojętny lub reaktywny pocisk, wybuchający podczas zderzenia.
Amunicja MR może mieć jednak problemy prawne. Zgodnie z Deklaracją Petersburską z 1868 roku, stosowanie przeciwko ludności pocisków wybuchowych o wadze mniejszej niż 400 gramów jest zabronione, jak amunicji zapalnej, takiej jak napalm. Ale MR technicznie nie są materiałami wybuchowymi, ani zapalnymi, i chociaż stosowanie ich na ludności może spotkać się z protestami ze strony pewnych grup, to zdaniem ekspertów praw człowieka, prawdopodobnie zostaną one zaakceptowane.
"Jak każda broń, będzie musiała ona przejść długotrwałe badania pod względem skuteczności i pod kątem prawnym," mówi Marc Garlasco, starszy analityk wojskowy z Human Rights Watch. "Stosowanie w otwartej przestrzeni przeciwko celom wojskowym na pierwszy rzut oka nie wydaje się nasuwać jakichkolwiek problemów".
Jednak mogą wystąpić problemy technologiczne. Chociaż producenci wydają się być niezwykle optymistyczni opisując amunicję MR, to produkcja materiałów, które będą uwalniać energię tylko wówczas, gdy tego chcemy, stanowi niezwykłe wyzwanie.
"Fakt, że tak długo nad tym pracowali, i że jeszcze nic nie zrealizowali, sugeruje, że mogą być problemy z technologią," mówi Pike z GlobalSecurity.
Normalnie, jeśli istnieje zapotrzebowanie broń jest szybko wdrażana do produkcji - zakładając, że działa. Dotychczas, MR jeszcze nie został sprawdzony w działaniu, a technologia może nie być tak zaawansowana, jak zapewniają producenci.
Jednak Pike zauważa również, że w ciągu ostatnich kilku lat nastąpił bezprecedensowy wzrost w rozwoju amunicji - pracuje się nad "tymi różnymi dziwnymi rzeczami".
Tak więc po dekadach uśpienia, wokół materiałów reaktywnych może się wkrótce zrobić głośno.
Źródło: Wired News
