Czas na optymalizację Windows

Każdy użytkownik systemu Windows na pewno odkrył już, iż czołowy produkt firmy Microsoft ma tendencje do utraty szybkości działania wraz z czasem. Powodów tego procesu jest kilka, z czego niektóre można zlikwidować prostymi narzędziami i zabiegami. Optymalizacja Windows nigdy nie przyniesie takich skutków, jakie by sobie wymarzył użytkownik, ale osiągnięte wyniki są dostrzegalne.

Podstawową czynnością, jaką użytkownik może wykonać w celu zapobiegnięcia "zamulania" systemu jest defragmentacja twardego dysku. Proces ten znacznie skraca czas dostępu między odczytem kolejnych paczek danych. W przypadku korzystania z narzędzia defragmentującego proponujemy dodatkowe wykorzystanie programu PageDefrag. PageDefrag służy do ominięcia jednego z ograniczeń wbudowanego narzędzia do defragmentacji systemów Windows NT/2000 - braku możliwości defragmentacji plików otwartych w trybie wyłączności. Jednym z głównych powodów spowolnienia systemu związanym z fragmentacją plików może być rozrzucenie po dysku części plików stronicowania i rejestru. PageDefrag wyświetla stopień fragmentacji tych plików i pozwala dokonać ich defragmentacji podczas kolejnego uruchamiania systemu. Istnieje też możliwość ustalenia automatycznej defragmentacji przy każdym starcie systemu. Jeżeli ktoś nie jest zadowolony z wyników domyślnego defragmentatora Windows, może skorzystać z innych aplikacji tego typu. Zanim jednak wykupi się drogie narzędzia komercyjne (które nie zawsze są lepsze od tych darmowych) proponujemy zastosowanie Auslogics Disk Defrag. Program analizuje i wyświetla dla wybranej partycji stopień fragmentacji danych - czy pliki są rozmieszczone w różnych częściach dysku. Aplikacja obsługuje partycje typu FAT16, FAT32 oraz NTFS (z opcją kompresji i szyfrowania). Po zakończeniu procesu optymalizacji wyświetlane są rezultaty i krótkie podsumowanie.

W procesie optymalizacji dużą rolę odgrywa tak zwane oczyszczanie systemu, które polega na usunięciu wręcz tysięcy plików wytworzonych w pracy systemu. W większości są one niegroźnymi, niepotrzebnymi plikami, które zajmują jedynie miejsce na dysku, ale część z nich znajduje się w rejestrach systemu, jest analizowane przy starcie komputera, a nawet czasem bierze czynny udział w niektórych procesach systemowych. Najpopularniejszym narzędziem do tego zadania jest CCleaner. CCleaner to darmowe narzędzie do optymalizacji systemu Windows i ochrony prywatności. Program ten jest ceniony na całym świecie za szybkość działania i skuteczność w usuwaniu śmieci zalegających w systemie. CCleaner usuwa pliki z przeglądarek internetowych (Internet Explorer, Firefox oraz Opera), kasuje pliki tymczasowe, listę ostatnio używanych dokumentów, usuwa śmieci z Kosza oraz dzienniki zdarzeń. Ponadto dostępny jest moduł oczyszczania rejestru, który radzi sobie z większością problemów. Pozostałe aplikacje zainstalowane w systemie Windows są również monitorowane a najpopularniejsze z nich (pakiet Office, Nero, Adobe Reader, WinRAR, WinZip, itd.) mogą być przyspieszone przez usunięcie niepotrzebnych informacji. Aplikacja jest bezpieczna w użytku i nawet w niedoświadczonych rękach spełnia swoje zadanie. Alternatywą dla CCleaner jest Cleanup Assistant, chociaż możliwości obu programów pokrywają się tylko częściowo. Cleanup Assistant to darmowy zestaw narzędzi do oczyszczania dysku twardego z niepotrzebnych plików. W jego skład wchodzi m.in. wyszukiwarka dużych plików, moduły kasowania danych oraz usuwania programów. Cleanup Assistant umożliwia odnalezienie folderów, które są bardzo duże (np. nagrane filmy, stare pliki muzyczne), usuwa puste foldery, znajduje duplikaty plików, wymazuje dane z powierzchni dysku, aby ich odzyskanie było utrudnione. Ponadto dostępne jest narzędzie do usuwania programów z systemu operacyjnego oraz narzędzie do oczyszczania partycji o nazwie Drive Cleaner.

Defragmentacja i oczyszczanie systemu to podstawowe kroki ku optymalizacji komputera. Po nich pojawiają się aplikacje bardziej wyspecjalizowane, chociaż nadal proste w obsłudze. Przykładami mogą być aplikacje Advanced WindowsCare Personal), Fresh UI oraz xpy. Advanced WindowsCare Personal posiada możliwość usuwania programów typu spyware, ochrania komputer przed instalowaniem złośliwych dodatków, naprawia rejestr systemowy usuwając lub naprawiając niewłaściwe wpisy, optymalizuje system i wprowadza optymalne ustawienia, zarządza plikami i procesami uruchamianymi w czasie startu systemu. Ponadto usuwa historię internetową i czyści dysk z niepotrzebnych plików (chociaż do tych czynności polecamy jednak CCleaner). Fresh UI to narzędzie do przyspieszania Windows na poziomie konfiguracji systemu. Program zawiera szereg poprawek i możliwości zmiany ustawień systemowych, które pozwalają użytkownikowi dostosować system operacyjny do własnych potrzeb. Prosty w obsłudze interfejs programu zawiera pogrupowane ustawienia dotyczące wyglądu systemu, ustawień systemowych, ustawień sprzętowych, ustawień zainstalowanych aplikacji oraz kontroli i polityki bezpieczeństwa. xpy pozwala na wyłączenie komunikacji pomiędzy komputerem a serwerami Microsoftu, wyłączenie niektórych procesów systemowych, optymalizację programów Internet Explorer oraz Windows Media Player, usunięcie Windows Messenger, polepszenie prywatności, bezpieczeństwa i wydajności.

Oczywiście powyższe programy są próbą zautomatyzowania procesów optymalizacji. Najlepsze skutki jednak osiąga się przy ręcznej konfiguracji systemu, do czego jednak potrzebna jest bardzo duża wiedza. Dla osób, które takową posiadają polecamy Sysinternals Suite dostarczany bezpośrednio przez sam Microsoft. Jest to zestaw kilkudziesięciu osobnych narzędzi systemowych służących do rozwiązywania problemów z systemem Windows. Pozwalają one na zarządzanie praktycznie każdym aspektem wydajności systemu.